Gorączka w środku nocy albo infekcja, która nie pozwala bezpiecznie pracować, wymaga dwóch równoległych działań: pomocy medycznej dla opiekunki i zabezpieczenia opieki nad podopiecznym. Leczenie może odbywać się w Niemczech, natomiast prawo do świadczenia zależy od systemu ubezpieczeń i rodzaju umowy.

Najpierw zdrowie i bezpieczeństwo podopiecznego

W modelu delegowania pracujesz u niemieckiej rodziny, ale podlegasz systemowi zabezpieczenia społecznego wskazanemu w dokumentach. Jeżeli właściwy jest system polski, formalności dotyczące świadczenia chorobowego rozpatruje się według polskich zasad. Niemiecki lekarz może natomiast zbadać Cię i wystawić zaświadczenie o niezdolności do pracy.

Twoim zadaniem jest skorzystanie z pomocy medycznej, poinformowanie koordynatora i jasne powiedzenie, których czynności nie możesz wykonać. Nie negocjujesz z rodziną warunków zastępstwa, nie rozliczasz sama zasiłku z ZUS i nie organizujesz wyjazdu do Polski bez ustalenia go z agencją. Praca przy wysokiej gorączce lub aktywnej infekcji może pogorszyć Twój stan i narazić podopiecznego.

Pierwsze kroki: lekarz, koordynator, opieka nad podopiecznym

Kolejność zależy od pilności objawów. Przy zagrożeniu życia najpierw wzywasz pomoc. W pozostałych sytuacjach organizujesz wizytę u lekarza i tego samego dnia informujesz koordynatora.

Krok 1. Oceń, czy potrzebujesz pilnej pomocy medycznej.

Przy nagłym zagrożeniu życia, silnym bólu w klatce piersiowej, problemach z oddychaniem lub poważnym urazie zadzwoń pod 112. Przy mniej pilnych objawach, które wymagają lekarza w nocy lub w weekend, skontaktuj się z dyżurem lekarskim pod numerem 116 117. To nie jest numer alarmowy.

Krok 2. Umów wizytę u lekarza.

W ciągu dnia skontaktuj się z gabinetem lekarskim przyjmującym pacjentów w ramach publicznego systemu. Na wizytę weź kartę EKUZ albo dokument, który ją zastępuje. EKUZ potwierdza dostęp do niezbędnego leczenia podczas czasowego pobytu. Dokument A1 potwierdza, któremu systemowi zabezpieczenia społecznego podlegasz, ale nie zastępuje karty EKUZ. O dostępie do lekarza w Niemczech przeczytasz w artykule o ubezpieczeniu zdrowotnym opiekunki.

Krok 3. Poproś o zwolnienie lekarskie, jeśli lekarz uzna to za konieczne.

Lekarz może wystawić Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung, czyli zaświadczenie o niezdolności do pracy. Krankmeldung oznacza zgłoszenie choroby pracodawcy, a nie nazwę dokumentu lekarskiego. Zagraniczne zaświadczenie nie zawsze trafia automatycznie do polskiego ZUS lub płatnika. Powinno zawierać dane lekarza lub placówki, datę wystawienia oraz początkową i końcową datę niezdolności do pracy. Zaświadczenia wystawionego w języku niemieckim na terenie UE nie trzeba tłumaczyć dla ZUS. Sposób przekazania dokumentu ustal z koordynatorem. Jeśli nie wiesz, jak rozmawiać z lekarzem, przyda Ci się artykuł o rozmowie z lekarzem po niemiecku.

Krok 4. Zadzwoń do koordynatora.

Jeszcze tego samego dnia powiedz koordynatorowi, czy masz już zaświadczenie i jaki okres niezdolności wskazał lekarz. Koordynator ustala z rodziną dalszą organizację opieki i przekazuje Ci procedurę dotyczącą dokumentów oraz rozliczenia.

Krok 5. Ustal minimum opieki nad podopiecznym do momentu przyjazdu zastępczyni.

Do czasu reakcji agencji wykonuj tylko te czynności, które możesz wykonać bezpiecznie. Jeżeli stan zdrowia na to nie pozwala, powiedz o tym wprost. Organizacja dalszej opieki należy do agencji i rodziny.

Zaświadczenie lekarskie i prawo do zasiłku

Zaświadczenie o niezdolności do pracy może wystawić lekarz w Niemczech albo w Polsce. Dokument z Niemiec może stanowić podstawę do ustalenia prawa do świadczenia w Polsce, jeżeli zawiera wymagane dane. Przekaż go koordynatorowi zgodnie z procedurą agencji. Nie zakładaj, że niemiecki gabinet prześle go elektronicznie do ZUS.

Samo zaświadczenie nie tworzy prawa do świadczenia. Przy umowie zlecenia ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Co do zasady prawo do zasiłku powstaje po 90 dniach nieprzerwanego dobrowolnego ubezpieczenia, z wyjątkami wskazanymi przez ZUS. Przed wyjazdem trzeba więc wiedzieć, czy i od kiedy podlegasz temu ubezpieczeniu.

Jeżeli w trakcie choroby chcesz wrócić do Polski na leczenie, najpierw omów transport, zastępstwo i obieg dokumentów z koordynatorem. Samo miejsce wystawienia zaświadczenia nie rozstrzyga o prawie do świadczenia.

Zasiłek może wypłacać ZUS albo płatnik składek, zależnie od zasad dotyczących danego płatnika. Nie jest on tym samym co wynagrodzenie za wykonaną pracę, a przy umowie zlecenia nie działa automatycznie zasada wynagrodzenia chorobowego właściwa dla umowy o pracę. Sposób sprawdzenia składek i zgłoszenia do ubezpieczenia opisujemy w artykule ZUS opiekunki.

Zastępstwo i powrót do Polski na leczenie

Gdy nie możesz pracować, agencja ustala z rodziną, kto przejmie opiekę nad podopiecznym. Nie uzgadniasz samodzielnie warunków zastępstwa ani jego kosztów. Jeżeli zaświadczenie wygasło, ale objawy nadal utrudniają pracę, ponownie skontaktuj się z lekarzem i poinformuj koordynatora.

Po konsultacji w Niemczech możesz chcieć kontynuować leczenie w Polsce, na przykład u swojego specjalisty. Wyjazd trzeba wcześniej uzgodnić, ponieważ wpływa na zastępstwo, transport i obieg dokumentów.

Zanim wyruszysz, ustal z koordynatorem:

  • czy zwolnienie obejmuje okres pobytu w Polsce,
  • kto organizuje zastępstwo u podopiecznego na czas Twojej nieobecności,
  • jak wygląda transport – kto go organizuje i kto pokrywa koszt,
  • jak rozliczane jest wynagrodzenie za dni, gdy jesteś w kraju na L4.

Transport, rozliczenie ostatnich dni pracy i powrót na zlecenie po leczeniu zależą od umowy. O okresie niezdolności do pracy decyduje lekarz, natomiast dalsze kwestie organizacyjne omawiasz z koordynatorem, nie z rodziną podopiecznego.

Pytania do koordynatora przed wyjazdem

Warto zadać te pytania przed podpisaniem umowy albo przed pierwszym wyjazdem do podopiecznego.

  1. Czy zostałam zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i od jakiej daty?
  2. Kto wypłaca świadczenie chorobowe w moim przypadku i jak przekazać zagraniczne zaświadczenie?
  3. Kto organizuje zastępstwo u podopiecznego, gdy jestem na L4?
  4. W jakim czasie agencja reaguje na zgłoszenie choroby?
  5. Co się dzieje z wynagrodzeniem, gdy muszę wrócić do Polski na leczenie?
  6. Kto organizuje transport powrotny w trakcie choroby?
  7. Gdzie sprawdzę, czy składki są regularnie odprowadzane?

Te pytania możesz też omówić przy okazji sprawdzania umowy przed podpisem.

Prawo do zasiłku zależy od zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego i spełnienia ustawowych warunków. Jeżeli dane widoczne w eZUS nie zgadzają się z informacjami od agencji, wyjaśnij rozbieżność. Ostateczną decyzję o prawie do świadczenia wydaje ZUS.

Powiązane artykuły

Dla kandydatki

Jeśli dopiero rozważasz pracę w Niemczech i chcesz wiedzieć, jak Berlin Opiekunki wspiera opiekunki w czasie choroby, wypełnij krótki kwestionariusz albo napisz przez formularz kontaktowy.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Modele zatrudnienia opiekunek różnią się istotnie. W sprawach spornych dotyczących wynagrodzenia, czasu pracy lub rozwiązania umowy warto skonsultować się z prawnikiem albo z koordynatorem agencji.