Śmierć podopiecznego w Niemczech, co zrobić w pierwszej godzinie i w kolejnych dniach
Śmierć podopiecznego to sytuacja, z którą wcześniej czy później mierzy się większość opiekunek pracujących w Niemczech. Ten artykuł opisuje kolejność kroków w pierwszych godzinach, zakres odpowiedzialności opiekunki i rolę koordynatora agencji. Skupiamy się na tym, co robi opiekunka, a co pozostaje w gestii rodziny i służb.
Artykuł nie zastępuje porady prawnej ani medycznej. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń 112. W pozostałych sprawach pierwszy telefon to lekarz domowy podopiecznego lub koordynator Berlin Opiekunki: 575 072 200 (telefon alarmowy 24/7).
Rola opiekunki i rola rodziny
Po śmierci podopiecznego wiele czynności spada na rodzinę i służby. Opiekunka nie zastępuje ich w żadnym z tych obszarów.
Opiekunka:
- wzywa pomoc (lekarz domowy lub 112, zależnie od sytuacji)
Rodzina:
- decyduje o wszystkich sprawach pogrzebowych (forma pochówku, zakład pogrzebowy, terminy)
- prowadzi sprawy finansowe, spadkowe i urzędowe
- komunikuje się z ubezpieczycielem i bankiem zmarłego
Koordynator Berlin Opiekunki:
- prowadzi opiekunkę krok po kroku przez sytuację
Ten podział ról odciąża opiekunkę od decyzji, które do niej nie należą, i pozwala skupić się na tym, co jest w jej zakresie.
Pierwsza godzina po śmierci
Gdy śmierć była spodziewana i nastąpiła w przebiegu choroby lub z powodu zaawansowanego wieku, zwykle masz czas na spokojne wykonanie kolejnych kroków.
Krok 1. Nie zmieniaj położenia ciała i nie porządkuj pokoju.
Lekarz potrzebuje zobaczyć sytuację w takim stanie, w jakim ją zastałaś. Nie zasłaniaj ciała, nie myj podopiecznego, nie zabezpieczaj przedmiotów.
Krok 2. Zadzwoń do lekarza domowego podopiecznego (Hausarzt).
Numer znajdziesz zwykle w dokumentacji medycznej podopiecznego albo u rodziny. Jeśli nie masz go pod ręką, zadzwoń do koordynatora Berlin Opiekunki.
Krok 3. Jeśli Hausarzt jest nieosiągalny, zadzwoń pod 116 117.
To ogólnokrajowy niemiecki dyżur lekarski (ärztlicher Bereitschaftsdienst), czynny całą dobę. Operator wyśle lekarza dyżurnego albo przekieruje dalej.
Krok 4. Zadzwoń do rodziny podopiecznego.
Powiedz krótko i spokojnie, co się stało. Zapisz, co rodzina zdecyduje w kolejnych krokach. Wszystkie decyzje o pogrzebie, formalnościach i transportach należą do niej.
Krok 5. Zadzwoń do koordynatora Berlin Opiekunki.
Numer alarmowy: 575 072 200. Koordynator przeprowadzi Cię przez kolejne godziny, wesprze w kontaktach z rodziną i zaplanuje powrót do Polski.
Krok 6. Czekaj na lekarza.
W czasie oczekiwania przygotuj dokumenty podopiecznego: leki, kartę Krankenkasse, dokumentację medyczną, ewentualny dziennik opieki. Zapisz krótko ostatnie godziny i dni, czyli samopoczucie, podane leki, posiłki, wizyty. Lekarz może o to zapytać.
Krok 7. Zadbaj o siebie.
Napij się wody, usiądź, oddychaj spokojnie. Szok w takim momencie jest naturalny.
Kiedy dzwonić na 112, a kiedy do lekarza domowego
W niemieckim systemie obowiązują trzy podstawowe rozróżnienia.
Śmierć spodziewana, w przebiegu choroby lub z powodu zaawansowanego wieku.
Dzwonisz do lekarza domowego podopiecznego (Hausarzt). Poza godzinami jego pracy: 116 117 (dyżur lekarski). Policja nie jest potrzebna. Lekarz przeprowadza Leichenschau i wystawia Totenschein.
Sytuacja nagła, niepewność co do zgonu.
Dzwonisz 112. Dyspozytor oceni sytuację i wyśle odpowiednie służby (karetkę, lekarza pogotowia, policję, jeśli trzeba).
Śmierć w okolicznościach niejasnych lub z podejrzeniem przestępstwa.
Dzwonisz 112 (dyspozytor wezwie też policję) albo bezpośrednio na 110. W praktyce 112 wystarcza.
W razie wątpliwości dzwoń 112. Dyspozytor potrafi rozpoznać sytuację i skierować właściwą pomoc.
Leichenschau i Totenschein
Lekarz, który przyjeżdża na Twoje wezwanie, przeprowadza Leichenschau, czyli urzędowe oględziny ciała. To nie sekcja zwłok, tylko badanie zewnętrzne.
Przebieg:
- Lekarz ogląda ciało, sprawdza oznaki śmierci
Gdy lekarz ma wątpliwości co do przyczyny śmierci, może skierować sprawę do dalszego postępowania (dodatkowe badanie, sekcja zwłok, zgłoszenie policji). Taka sytuacja zdarza się rzadko u osób starszych leczonych od lat.
Szczegóły procedury, koszt oględzin i formalności administracyjne różnią się między landami. To sprawa rodziny i zakładu pogrzebowego, nie Twoja.
Pierwsze 24 godziny, rola opiekunki
Po wystawieniu Totenscheinu rodzina przechodzi do spraw pogrzebowych. Twoja rola w tym czasie jest wspierająca.
Co robisz:
- Zachowaj porządek w pokoju podopiecznego, zbierz jego osobiste rzeczy i leki
- Przekaż rodzinie dokumentację medyczną, klucze, listę leków i informacji o ostatnich dniach
- Nie wyrzucaj niczego bez zgody rodziny
Komunikacja z rodziną. Rodzina może być w szoku. Mów spokojnie, powtarzaj informacje, zapisuj ustalenia. Jeśli rodzina pyta Cię o sprawy wykraczające poza Twój zakres (finanse, spadek, wybór formy pochówku), zasugeruj kontakt z koordynatorem agencji, zakładem pogrzebowym lub prawnikiem.
Ostatnie tygodnie, sygnały, które warto rozpoznać
Jeśli czytasz ten artykuł, zanim podopieczny odszedł, i masz wrażenie, że ostatnie tygodnie niosą zmianę, prawdopodobnie masz rację. Doświadczone opiekunki rozpoznają sygnały końca życia dużo wcześniej niż rodzina, bo są z podopiecznym na co dzień.
Sygnały, które warto obserwować:
- Zmniejszony apetyt, odmowa jedzenia
Szczegóły kliniczne (zmiany oddechu, krążenia, skóry) rozpoznaje lekarz lub pielęgniarka. Twoja rola to obserwacja, notowanie zmian i przekazywanie ich dalej.
Co możesz zrobić:
- Zaproponuj rodzinie rozmowę z lekarzem domowym
W ostatnich godzinach mów spokojnym tonem, używaj imienia podopiecznego, trzymaj go za rękę, jeśli pozwala na to sytuacja. Słuch działa długo, często do samego końca. Włącz cichą muzykę, którą lubił. Jeśli rodzina prosi o obecność duchownego, ustal z nią, kogo ma zaprosić. To jej decyzja.
Rozliczenie wynagrodzenia i transport, zadzwoń do koordynatora
Sposób rozliczenia Twojego wynagrodzenia za ostatnie dni pracy, zakończenie umowy i organizacja powrotu do Polski zależą od modelu współpracy i zapisów Twojej umowy.
Zadzwoń do koordynatora Berlin Opiekunki
Koordynator:
- wyjaśni rozliczenie wynagrodzenia i dalsze formalności
Jeśli pracujesz w innej agencji, skontaktuj się ze swoim koordynatorem. Sprawdź w umowie zapisy dotyczące zakończenia zlecenia i transportu.
Emocje
Pierwsza śmierć podopiecznego zostaje w pamięci na długo, nawet gdy spodziewałaś się jej od tygodni. Szok, płacz, wina, czasem ulga, wszystkie te reakcje są naturalne.
Daj sobie czas. Nie musisz od razu wracać do pracy. Jeśli potrzebujesz rozmowy, zadzwoń do koordynatora Berlin Opiekunki. Koordynator wysłucha, pomoże zorganizować powrót i, jeśli trzeba, skieruje do specjalisty.
Powiązane artykuły
- Wypalenie zawodowe opiekunki w Niemczech
- Jak współpracować z rodziną podopiecznego
- Praca ze zmienniczką w Niemczech
- Czego opiekunka w Niemczech nie musi robić
Ten artykuł ma charakter informacyjny. Procedury dotyczące oględzin lekarskich (Leichenschau), terminów i form pogrzebu oraz formalności urzędowych różnią się między landami Niemiec i w zależności od konkretnej sytuacji. Sposób rozliczenia wynagrodzenia opiekunki zależy od modelu współpracy (polska agencja, niemiecki Arbeitsvertrag, Gewerbe, delegowanie pracownika, umowa bezpośrednia z rodziną) oraz zapisów umowy. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń 112. W sprawach prawnych, w tym spadkowych i podatkowych, skonsultuj się z prawnikiem lub notariuszem. Pierwszy kontakt w sprawach zawodowych: koordynator Berlin Opiekunki pod numerem 575 072 200.